نقد فعالیت های اقتصادی دولت (از نگاه افکار نیوز)

تمام معجزات اقتصادی یک دولت
هدفمندی یارانه ها، رشد ۴ برابری نقدینگی، تورم بالای ۲۰ درصد، درآمد نفتی بسیار بالا، تمرکز بر اصلاح ساختار اقتصادی کشور از جمله مهمترین برنامه های دولت نهم و دهم به شمار می رود.
“بعضی از تصمیماتی که در این دولت گرفته می‌شود ۱۵ سال روی آن مطالعه شده است، برخی تصمیمات که من بر آن پافشاری می‌کنم، خودم روی آن ۱۵ سال مطالعه کردم” 

این جملات قسمتی از سخنان احمدی نژاد در اردیبشت سال ۸۶ است. البته احمدی نژاد در همان سخنرانی از معجزات اقتصادی دولتش نیز گفت.

خرداد ۸۴ بود که دولت اصلاحات، پاستور را به دولت اصولگرای محمود احمدی نژاد تحویل داد. شعار انتخاباتی دولت نهم، آوردن پول نفت بر سر سفره ایرانیان بود، وعده ای که بعدها توسط رییس دولت تکذیب شد اما با اجرای هدفمندی یارانه ها، به طور نا محسوس تا حدی به اجرا در آمد.

اقتصاد در دولت محمود احمدی نژاد بر اساس وعده‌ها و نظرات محمود احمدی نژاد دچار تغییراتی شد. او برنامه‌های اقتصادی خود را بر اساس آنچه اقتصاد اسلامی و اقتصاد عدالت محور می خواند اجرا کرد. طرح بنگاه‌های زود بازده، واگذاری طرح ها بدون انجام مناقصه به شرکت های نیمه دولتی، ایجاد صندوق مهر رضا، طرح مسکن مهر، هدفمندی یارانه ها، تزریق سالانه ۲۶ درصد نقدینگی به اقتصاد و انحلال شورای برنامه ریزی از جمله اقدامات اقتصادی دولت او بود.

ادغام سازمان مدیریت و برنامه ریزی
پس از روی کار آمدن دولت احمدی نژاد یکی از اولین کارهای دولت در عرصه اقتصاد ادغام سازمان مدیریت و برنامه ریزی در نهاد ریاست جمهوری بود؛ در حالیکه طرفداران دولت آن را انقلاب بروکراتیک می نامیدند منتقدان دولت آن راپایان برنامه ریزی علمی می دانستند.

طبق آمار منتشر شده از سوی موسسه شفافیت بین‌المللی، فساد مالی در ایران در دولت نهم و دهم افزایش پیدا کرد، بطوری که رتبه ایران از لحاظ شفایت مالی در کمتر از سه سال از رتبه ۹۳ در سال ۲۰۰۵ به رتبه ۱۴۱ در سال ۲۰۰۸ رسید.

نرخ تورم در دولت نهم و دهم
در سال ۸۳ کشور پس از پشت سر گذاشتن سالهای متمادی با تورم ۱۵ تا ۱۸ درصد، روند نزولی نرخ تورم آغاز شد؛ نرخ تورم در سال ۸۴ به ۱۱.۲ درصد رسید اما این نرخ پایداری جندانی نداشت و در سال ۸۷ با توجه به حجم بالای تزریق نقدینگی در اقتصاد، به ۲۵ درصد رسید. روند تورم در ایران پس از آن نزولی بود و در اواسط سال ۸۹ نرخ تورم برای اولین بار به گفته بانک مرکزی تک رقمی شد.

همزمان با تک رقمی شدن نرخ تورم، دولت اقدام به اصلاح ساختار اقتصاد کرد و در گام اول هدفمندی یاران ها را کلید زد. این کار سبب شد تا روند رشد نرخ تورم بار دیگر از سر گرفته شده و تورم بر اساس آنچه محمود بهمنی می گوید در مرداد ۹۱ به ۲۳.۵ درصد برسد. این در حالی است که گزارش هفتگی بانک مرکزی حکایت از نرخ تورم ۴۰ درصدی برای۴۰ قلم کالای اساسی دارد.

حذف یارانه انرژی
یکی از مهمترین فعالیت های اقتصادی دولت دهم، اقدام به حذف یارانه انرژی بود. در آغاز اجرای این طرح افرادی همچون محمود احمدی نژاد و شمس الدین حسینی بارها در دفاع از عملکرد خود گفتند که هیچ دولتی شجاعت اجرای این طرح بزرگ و این جراحی عمیق اقتصادی را نداشته و این دولت با شهامت زیاد وارد عمل شده است. اما دیری نپایید که در اواسط سال ۹۰ نرخ تورم از مرز ۱۸ درصد گذشت و اعمال قیمت دستوری از سوی دولت، صنایع را به تعطیلی کشاند تا جایی که به گفته وزیر صنعت دولت مجوز افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت سایر کالاها را بر اساس نیاز صنایع صادر کرد.

بر اساس گزارش محمدرضا فرزین، دبیر ستاد هدفمندی یارانه ها، در گام اول این طرح دولت ۳۰ درصد قیمت حاملهای انرژی را آزاد کرد و به همین میزان به مردم یارانه نقدی پرداخت شد. گزارش بانک مرکزی در خصوص فعالیت صنایع در سال ۹۰ می گوید هزینه تولید در کشور ۳۳ درصد رشد داشته است.

بر اساس این دو گزارش می توان دریافت که هزینه تولید انرژی در سال ۹۰حدود ۳۰ درصد رشد داشته در حالی که ۳۰ درصد قیمت آن آزاد شده است. به عبارت دیگر در پایان سال ۹۰ دولت همان میزان هزینه ای را برای تولید انرژی باید هزینه کند که قبل از هدفمندی هزینه می کرد. با این حال از دید بسیاری افراد از جمله جمشید پژویان هدفمندی یارانه ها تا اردیبهشت امسال شسکت نخورده بود.

سالانه ۲۶ درصد نقدینگی رشد کرد
در دولت نهم و دهم تزریق نقدینگی با شیب تندی رو به افزایش بود به طوری که در دوره ریاست شیبانی بر بانک مرکزی، تلاشها برای کاهش رشد نقدینگی به ۳۰ درصد بود. افزایش نقدینگی در دولت نهم بیشتر به دلیل ورود پول نفت به طرح هایی دولت بود. طرحایی مانند بنگاه های زودبازده، افزایش ناگهانی وام مسکن ابتدا به ۱۲ میلیون و سپس به ۱۸ میلیون تومان و همچنین تزرق دلارهای نفتی به پروژه های عمرانی دولت است.

محمود احمدی نژاد در نشست خبری امسال خود با انتقاد از اینکه برخی افزایش نقدینگی در این دولت را بیشتر از سایر دولتها می دانند گفت: عده ای نمی دانند که نقدینگی نسبت است و نه حجم، در دولت قبلی نقدینگی هشت برابر شد اما در این دولت نقدینگی تنها ۴ برابر شده پس کدام دولت ضعیف عمل کرده است.

۵۸۹ میلیارد دلار درآمد دولت در هفت سال
احمدی نژاد در همین نشست خبری پاسخ آنهایی که می گویند نیمی از درآمد نفتی ایران در هشت ساله وی بوده است را داد. به گفته وی درآمد دولت از نفت افزایش داشته اما آیا هزینه واردات کالا رشد نگرده است؟ بر این اساس محمود احمدی نژاد خواست تا نرخ دلار بر اساس قیمت روز محاسبه شود و تورم دلار نیز دیده شود تا مشخص شود آیا نیمی از درآمد نقتی ایران در این دوره است.

بر اساس نرخ روز دلار و با در نظر گرفتن نرخ تورم در منطقه دلار، درآمد دولت اول و دوم ۷۲ میلیارد دلار، دولت سوم و چهارم ۲۶۲ میلیارد دلار، دولت پنجم و ششم ۲۸۳ میلیارد دلار، دولت هفتم و هشتم ۲۱۱ میلیارد دلار و دولت نهم و دهم ۵۸۹ میلیارد دلار است. به عبارت دیگر از مجموع یک هزار و ۴۱۷ میلیارد دلار درآمد نفتی پس از انقلاب ۵۸۹ میلیارد دلار در هفت سال اول دولت نهم و دهم حاصل شده است.

تمرکز دولت بر واردات و صادرات
در طول این سالها دولت هر زمان که با کسری کالا رو به رو شده است به جای تمرکز بر تولید بیشتر و حمایت از تولید کننده، دست به واردات زده است. در دولت قبل واردات در محدوده ۲۶ تا ۳۲ میلیارد دلار در نوسان بود اما در دولت دهم واردات تا ۶۰ میلیارد دلار نیز افزایش یافته است.
از سوی دیگر میزان صادرات دولت نیز افزایش یافته است البته با توجه به اینکه کالاهای پتروشیمی در رده کالاهای غیر نفتی قرار گرفته و در لیست صادرات محسوب می شوند.

تغییر در ساختار اقتصادی کشور
یکی از عملکرد های بسیار مهم دولت در این سالها، تلاش برای تغییر در ساختار اقتصاد است. تبیین طرح تحول مالیاتی، تحول در گمرک، تحول در نظام بانکی و رفورم پولی از مهمترین برنامه هایی است که این دولت زمینه های آن را فراهم کرده است.

درآمد مالیاتی دولت در سالهای گذشته به سرعت روند افزایشی دارد و مالیات بر ارزش افزوده تا حد قابل قبولی در کشور به اجرا درآمده است. گمرک ایران مجهز به سیستم های مکانیزه شده که واردات کالاهای قاچاق از این مسیر را غیر ممکن می کند. تحول در نظام بانکی و یکپارچه سازی سیستم بانک، مالیات و گمرک نیز از جمله برنامه هایی است که می تواند در آینده اقتصاد کشور بویژه در بخش مفاسد مالی اثری عمیق داشته باشد.

مسکن سازی در بیابانها
حل مشکل مسکن مردم یکی از دغدغه های دولتهای مختلف بود، اما دولت محمود احمدی نژاد در این زمینه خود دست به کار شد و در طول ۵ سال بیش از ۴.۵ میلیون مسکن مهر ساخت. خانه هایی که بیشتر خارج از شهر و در میان بیابانهای اطراف بنا شده اند و تقاضای دهک پایین جامعه را به خوبی پوشش داد اما نتوانست از افزایش قیمت مسکن در این سالها جلو گیری کند به طوری که تنها در سال ۹۰ حدود ۲۶ درصد رشد قیمت مسکن داشتیم.

__________
منبع: افکار نیوز

Permanent link to this article: http://www.mfanni.ir/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a7%d9%81%da%a9/

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس پست الکترونیکی شما منتشر نمی‌شود.